Türkiye’de Gemlik Çeşidi Zeytinyağlarının Coğrafi Kökeninin Metabolomik Yaklaşımla Belirlenmesi

Bu çalışmada, Türkiye’de yetiştirilen Gemlik çeşidi zeytinlerden elde edilen zeytinyağlarının coğrafi kökeninin belirlenmesinde MS tabanlı hedefsiz metabolomik yaklaşımların uygulanabilirliği araştırılmıştır. Üç farklı hasat sezonu boyunca dört farklı coğrafi bölgede zeytin üretiminin en fazla olduğu 5 ilden temin edilen zeytinyağı örnekleri, polar ve uçucu bileşen profilleri açısından analiz edilmiştir. Elde edilen yüksek çözünürlüklü kütle spektrometrik veriler, temel bileşen analizi (PCA), hiyerarşik küme analizi (HCA) ve kısmi en küçük kareler diskriminant analizi (PLS-DA) kullanılarak değerlendirilmiştir. PCA ve HCA sonuçları, Gemlik çeşidi zeytinyağlarının yetiştirildikleri coğrafi bölgeye bağlı olarak belirgin kümeler oluşturduğunu ortaya koymuştur. PLS-DA modeli ile gerçekleştirilen sınıflandırma çalışmalarında, örneklerin coğrafi kökenleri yüksek doğruluk oranlarıyla tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, Gemlik çeşidi zeytinyağlarının metabolomik parmak izlerinin coğrafi köken doğrulamasında etkin biçimde kullanılabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, coğrafi işaretli zeytinyağlarının korunması, tağşişin önlenmesi ve gıda izlenebilirliğinin artırılmasına yönelik metabolomik temelli yaklaşımlar için bilimsel bir altyapı sunmaktadır.