Lüks Turi̇zmde Sürükleyi̇ci̇ Teknoloji̇ler Ve Zahmetsi̇z Lüks Paradoksu: Bi̇bli̇yometri̇k Anali̇z

Turizm endüstrisi, dijital teknolojilerin dönüştürücü etkisiyle köklü bir paradigma değişimi yaşarken, lüks turizm segmenti bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. Bu çalışma, lüks turizm ve sürükleyici teknolojiler (AR, VR, AI, Metaverse vb.) aracılığıyla bilimsel bilgi ağını haritalandırmak ve bu aladaki yapıyı "Zahmetsiz Lüks Paradoksu" (Effortless Luxury Paradox) bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Web of Science (WoS) veri tabanından elde edilen ve 2010-2025 yıllarını kapsayan 122 adet akademik yayın, VOSviewer yazılımı kullanılarak bibliyometrik analize tabi tutulmuştur. Anahtar kelime birliktelik analizi sonucunda literatürün; (1) Yapay Zekâ ve Direnç, (2) Sanal Gerçeklik ve Pazarlama, (3) Müşteri Deneyimi, (4) Artırılmış Gerçeklik ve Otelcilik, (5) Yeni Nesil Lüks ve Metaverse olmak üzere 5 temel küme etrafında toplandığı tespit edilmiştir. Analiz bulguları, literatürde teknolojinin teknik kapasitesine ve pazarlama potansiyeline yoğun bir ilgi olduğunu; ancak lüksün özü olan "zahmetsizlik" ile teknolojinin getirdiği "bilişsel yük" arasındaki gerilimin ihmal edildiğini ortaya koymaktadır. Haritada "Resistance" (Direnç) kavramının teknoloji kümeleriyle ilişkili çıkması, tüketicilerin aşırı otomasyona karşı mesafeli durduğunun somut bir kanıtı olarak yorumlanmıştır. Çalışma, lüks deneyiminde teknolojinin ancak "sezgisel" ve "görünmez" olduğu sürece değer yaratabileceğini savunarak literatüre özgün bir teorik katkı sunmaktadır.