Endüstriyel Kazaların Türkiye’deki İl Afet Risk Azaltma Planlarıyla (İRAP) Değerlendirilmesi

Endüstriyel kazalar; çalışan sağlığını, üretim sürekliliğini ve ekosistemi tehdit eden, büyük ölçüde önlenebilir olaylardır. Özellikle gaz salınımı, yangın ve patlama gibi fiziksel etkenler sonucu yayılan toksik maddeler canlılar üzerinde akut veya kronik riskler oluşturmaktadır. Bu çalışma kapsamında, illerin endüstriyel kazalara ilişkin risk yaklaşımlarını belirlemek amacıyla İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) raporları, belirlenen yedi kriter doğrultusunda ve üçlü rubrik ölçeği kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre 79 ilin 22’sinde endüstriyel kazalara ait herhangi bir verinin bulunmadığı, 27 ilde yalnızca kavramsal düzeyde değinilmiş, 8 ilde yüzeysel açıklamalar mevcut ve 22 ilde ise kapsamlı değerlendirmeler yapılmıştır. İllere ait ortalama değerlendirme puanı 12,88 olarak belirlenmiştir. Bu durumda İRAP raporlarının genel olarak “zayıf-orta” seviyede olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular İRAP raporlarında endüstriyel kazalara ayrılan yerin artırılması gerektiğine işaret etmektedir. Çalışmanın yerel risk azaltma stratejilerine ve gelecek bilimsel araştırmalara katkı sağlaması amaçlanmaktadır.