Türkiye’de Enflasyonla Mücadelede Koşullu Hibrit Para Politikası Yaklaşımı: Güvenilirlik Çarpanı ve Faiz Aktarım Mekanizması

Türkiye gibi yüksek enflasyon, güçlü kur geçişkenliği, para arzı genişlemesi ve beklenti bozulmalarının birlikte görüldüğü ekonomilerde, nominal politika faizinin tek başına para politikası etkinliğini açıklamakta yetersiz kalabileceği düşünülmektedir. Türkiye’de politika faizinin enflasyon üzerindeki etkisi, merkez bankası güvenilirliği ve beklenti kanalının rolü dikkate alınarak incelenmektedir. Bu amaçla 2013:01–2026:01 dönemine ait aylık veriler kullanılmıştır. İlk olarak TCMB enflasyon hedefi ile 12 ay sonrası piyasa enflasyon beklentisi arasındaki farktan “güvenilirlik açığı” hesaplanmış, ardından bu değişken normalize edilerek “güvenilirlik çarpanı” oluşturulmuştur. Politika faizi bu çarpanla düzeltilerek “etkin politika faizi” göstergesi elde edilmiştir. Ampirik analizde ARDL bounds testi, ARDL-ECM yaklaşımı, uzun dönem marjinal etki analizi ve sağlamlık kontrolleri kullanılmıştır. Newey-West sağlam standart hatalı model, birinci farklara dayalı kısa dönem sağlamlık analizi kapsamında değerlendirilmiştir. Bulgular, politika faizinin enflasyon üzerindeki etkisinin güvenilirlik koşullarına duyarlı olduğunu göstermektedir. Güvenilirlik açığının düşük olduğu dönemlerde politika faizinin enflasyon üzerindeki etkisi negatif yöndeyken, güvenilirlik açığı arttıkça bu etkinin zayıfladığı görülmektedir. ARDL uzun dönem sonuçlarına göre kritik güvenilirlik açığı yaklaşık 28.62 puan olarak hesaplanmıştır. Bulgular, Türkiye’de enflasyon dinamiklerinin yalnızca faiz kanalıyla açıklanamayacağını; politika faizinin beklenti çıpası, kur istikrarı, likidite kontrolü ve merkez bankası güvenilirliğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.