Jeopolitik Riskin Borsa Üzerindeki Asimetrik Etkisi: NARDL Testi ile Türkiye’den Kanıtlar

Bu çalışma, finansal piyasaların küresel belirsizliklere giderek daha duyarlı hale geldiği bir dönemde, jeopolitik risklerin hisse senedi piyasaları üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Türkiye'nin jeopolitik gerilimlere olan coğrafi ve stratejik yakınlığı göz önüne alındığında, bu ilişkinin Türkiye ekonomisi üzerindeki yansımaları özellikle dikkat çekicidir. Söz konusu ilişki, 2010:01 – 2025:09 dönemi için Doğrusal Olmayan Otoregresif Dağıtılmış Gecikmeli (NARDL) model ile analiz edilmiştir. Bu yaklaşım, jeopolitik risklerdeki artış (pozitif şoklar) ve azalışlardan (negatif şoklar) kaynaklanan asimetrik etkilerin ayrıştırılmasına olanak tanımaktadır. Bulgular, Türkiye'de jeopolitik riskler ile hisse senedi piyasası arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Literatürdeki geleneksel beklentilerin aksine, jeopolitik risklerdeki artışların BIST 100 endeksi üzerinde pozitif, azalışların ise negatif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, jeopolitik gerilimlerin Türkiye’de genellikle döviz kuru şokları ve enflasyonist baskıları beraberinde getirmesi nedeniyle BIST 100’ün böyle dönemlerde varlık ikamesi ve enflasyondan korunma davranışlarıyla uyumlu bir işlev gösterebileceğini işaret etmektedir. Ayrıca döviz kuru, kredi risk primi ve pandemi döneminin de borsa endeksi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu sonucu elde edilmiştir.