Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine Göre Halen İzin Verilen Kat Arası Yer Değiştirme Sınırları

Yazının kaleme alındığı tarihte henüz yeni olarak vasıflandırabileceğimiz Haziran 2026’da vuku bulan ikiz Venezuela depremlerinden sonra gelen görüntüler betonarme yapıların beklenmedik ölçüde hasara uğramış olduğunu göstermektedir. Hasar, mühendisin öngörmediği, hedef dışı değerlere ulaşan büyük yer değiştirme demek olduğuna göre, bu defa Caracas civarını adeta yerle bir eden sarsıntıların yatay yönde aşırı esnek bir yapı stokunu etkileyip etkilemediği sorusuna cevap aramak yerinde olacaktır. Ülkemizdeki yapı stokunun da her deprem sonrası ortaya koyduğu kötü performansın arkasında yatan hazırlayıcı sebeplerin arasında yer alan bir faktör de müsaade edilen katlar arası yer değiştirmelerin büyük değerlere ulaşması olmalıdır. Yazı, elastik-plastik sistemler için geçerli temel çıkarımları kullanarak 2019 sürümü Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nin izin verdiği yer değiştirmelerin aşırı şekil değiştirmelere tekabül ettiğini ortaya koymaktadır. Bu ifadelerin Yönetmelik hükümleri yeniden ele alındığında dikkatle değerlendirilmesi lazımdır.