Bu araştırmada yapay zekânın (ChatGPT) alan yazınından hareketle sözlük inceleme ölçütleri derleme ve ölçütlerden hareketle okul sözlüğü olarak hazırlanan Ortaokul Sözlüğü’nü biçim ve içerik açısından inceleme performansı ele alınmıştır. Bu yönüyle araştırma, üç aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada yapay zekâya alan yazınından hareketle sözlük inceleme ölçütleri derletilmiştir. Araştırmada yapay zekânın (YZ) eğitilmesi için araştırmacılar tarafından okul sözlükleri, 11-15 yaş arası bireylerin gelişim özellikleri kapsamında alan yazını taraması yapılarak kaynaklar belirlenmiştir. YZ; konu, araştırma kapsamı ve hedef kitle doğrultusunda bilgilendirilerek derlenen kaynaklardan okul sözlüklerini incelemeye yönelik ölçüt havuzu oluşturmuştur. İkinci aşamada derlenen ölçütler, uzman görüşleri doğrultusunda inceleme nesnesine göre sadeleştirilmiş, biçim ve içerik olmak üzere iki ayrı ölçüt listesi oluşturulmuştur. Üçüncü aşamada ise YZ, bu doğrultuda “Ortaokul Sözlüğü”nü incelemiş, yaptığı tespitler araştırmacılar tarafından kontrol edilerek doğru, kısmen doğru ve yanlış tespitler olarak sınıflandırılmıştır. Böylelikle hem YZ’nin inceleme ölçütü oluşturma hem bu ölçütlere göre doküman inceleyebilme hem de inceleme nesnesinin niteliklerine göre bulgular elde edilmiştir. Alan yazınından inceleme ölçütlerinin belirlenmesi aşamasında içerik analizi, inceleme nesnesinin analizi aşamasında ise betimsel analiz yöntemiyle bulgulara erişilmiştir. Bulgulara göre YZ, konu, amaç ve hedef kitle doğrultusunda okul sözlüğü incelemesi için alan yazını başarılı bir şekilde tarayarak biçim ve içerik ölçütleri derleyebilmiştir. Bu ölçütleri sözlük üzerinde değerlendirme bakımından ise YZ, biçim ve içerik açısından birkaç ölçüt dışında geçerli, doğru tespitler yapıp bunları alan yazınındaki kaynaklardan hareketle açıklayabilmiştir. YZ, sadece içerik incelemesinde telaffuz, örnek cümle bilgisi gibi detayları ilk etapta tespit etmekte sorun yaşamıştır. İnceleme nesnesi ile ilgili olarak elde edilen bulgulardan hareketle sözlüğün hedef kitlenin ilgi, ihtiyaç, gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak hazırlandığı; yalnızca ağırlık, sayfa yapısı, görselleştirme oranı bakımından hedef kitlenin gelişim özelliklerine kısmi uygunluk sağladığı; bunun da sözlüğün sahip olduğu madde başı miktarının çok zengin olmasından kaynaklanan bir durum olduğu tespit edilmiştir.
Gülden et al. (Sun,) studied this question.