Tasarım Eğitiminde Selçuklu Motiflerinin Soyutlanarak İç Mekâna Yansıtılması

İç mimarlık tasarım eğitiminde öğrencilerin problem çözme, yorumlama ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmek için farklı pedagojik yöntemler kullanılmaktadır. Bu nedenle tasarımda nitelikli çıktıların elde edilmesi, tasarım problemini kavramsal olarak yapılandıran ve süreci özgün bir konseptin yönlendirmesi ile mümkündür. Bu çalışmada, Selçuklu Dönemi motiflerinin soyutlanarak çağdaş iç mekân tasarımlarına yansıtılmasına yönelik bir tasarım pedagojisi yaklaşımının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, Selçuk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi İç Mimarlık Bölümü’nde, 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi İç Mimari Proje-III dersi kapsamında, 3. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Atölye sürecinde “Konya Mutfak Sanatları Merkezi” konusu doğrultusunda 30 öğrenci ile 10 farklı grup hâlinde tasarım çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Atölye süreci, Salama’nın geliştirdiği “Stüdyo Öğretiminde Süreç Temelli Model”i doğrultusunda analitik anlama ve yaratıcı karar vermeye dayalı keşif, bilgi toplama-analiz, yorumlama ve şematik tasarım adımlarından oluşan dört aşamalı sistematik bir yöntemle oluşturulmuştur. Bu kuramsal çerçeveden hareketle çalışma kapsamında Selçuklu motiflerinin biçimsel ve geometrik katmanlarının soyutlama tekniği ile iç mekân tasarımında mekânsal kurgu, donatı tasarımı ve kurumsal kimlik gibi farklı tasarım ölçeklerine yansıması incelenmiştir. Çalışma sonucunda, tasarım problemine yönelik çözüm arama sürecinde, sınırların ve kavramsal çerçevenin tanımlanmasının öğrencilerin yaratıcı karar verme süreçlerine olumlu etki ettiği gözlemlenmiştir. Selçuklu motiflerinin tasarım verisi olarak kullanılması, öğrencilerin işlev, biçim ve form oluşturma süreçlerinde ve kültürel mirası çağdaş tasarımla ilişkilendirmelerinde kavramsal bir bağlam yaratmıştır. Bu bağlam, kültürel bir değerin tasarım sürecinde yeniden yorumlanmasını ve güncel mekânsal ihtiyaçlarla bütünleştirilmesini mümkün kılmıştır.