Yapay Zekâ Uygulamalarının Eğitimin Niteliğine Katkıları: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Örneği

Amaç: Yükseköğretim süreçlerinde yapay zekâ uygulamalarının hızla yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan eğitim niteliği ve etik sorunlar, güncel bir araştırma problemi oluşturmaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin üniversite ekosistemindeki etkilerini ve eğitim kalitesine katkılarını Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi örneği üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır.Yöntem: Araştırmada nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı açıklayıcı sıralı karma araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini 471 üniversite öğrencisi ve farklı disiplinlerden 33 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Veriler, öğrencilerden yapay zekâ okuryazarlığı ölçeği, öğretim üyelerinde ise yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla toplanmış ve çözümlenmiştir.Bulgular: Öğrencilerin genel yapay zekâ okuryazarlığı düzeyi orta seviyenin altında seyretmekte olup, en düşük yetkinlik pratik uygulama boyutunda gözlemlenmiştir. Öğretim üyelerinin ise bu araçları asistan olarak kullanmalarına rağmen akademik dürüstlük, bilişsel tembellik ve etik ihlaller konusunda ciddi endişeler taşıdığını göstermektedir. Öğrencilerdeki teknik anlama düzeyi ile uygulama becerileri arasındaki kopukluk, kopyala yapıştır kültürü ve eleştirel bakış eksikliği ile güçlü bir paralellik taşımaktadır.Özgünlük: Bu çalışma, yükseköğretimde yalnızca teknolojik araç kullanımına odaklanmak yerine etik ve eleştirel yapay zekâ okuryazarlığına dayalı kurumsal politikaların oluşturulması gerektiğini vurgulayarak alanyazına özgün bir katkı sağlamaktadır. Araştırma sonuçları, eğitim planlayıcıları, üniversite yöneticileri ve yeni ölçme değerlendirme stratejileri geliştiren gereken tüm akademisyenler için doğrudan önem taşımaktadır.